Kenmerken Hooggevoeligheid

Minimaal 20% van de mensen is hooggevoelig. Herken jij je in deze kenmerken van HSP?

Als HSP of hooggevoelig persoon nemen je zintuigen meer prikkels waar en worden deze diepgaand verwerkt in de hersenen.

Minimaal 20% van de mensen is dus hooggevoelig maar een groot gedeelte is zich hier nog niet van bewust. Hieronder ga ik daarom dieper in op hooggevoeligheid en de kenmerken die hierbij horen. 

Wat is Hooggevoeligheid?

Hooggevoeligheid is een persoonlijkheid kenmerk waarbij mensen diepgaand prikkels verwerken. Hierdoor ervaren hoogsensitieve personen emoties intenser en zijn ze gevoeliger voor nuances in hun omgeving. 


Welke kenmerken ervaart een volwassen HSP?

Een pionier op het gebied van hooggevoeligheid is Dr. Elaine Aron, een Amerikaanse psycholoog. Zij heeft veel onderzoek gedaan naar het begrijpen en beschrijven van de kenmerken van hooggevoelige personen. In 1996 publiceerde zij het boek ‘the highly sensitive person’ waarin zij ook de kenmerken (D.O.E.S) van hooggevoeligheid beschrijft.:

D – Diepgaande informatieverwerking: je denkt langer en dieper na, maakt scenario’s in je hoofd, overziet snel de mogelijkheden en risico’s. Je hersenen werken sterker op een dieper niveau. Alles wat je ziet, hoort, voelt, ruikt, proeft en via beweging waarneemt, wordt dieper verwerkt. Je denkt er uitgebreider over na. Je verbindt informatie met elkaar. Dit gaat soms razendsnel, maar kan ook meer tijd kosten. 

O – Overstimulatie: je functioneert niet goed als er te veel prikkels zijn. Snellere overprikkeling door een gevoelig zenuwstelsel, met meer stress als gevolg. 

E – Emotionele intensiteit: het aanvoelen van sfeer en emoties van anderen, sterk empathisch vermogen en je eigen emoties intenser ervaren dan niet-HSP’ers. Je reageert sterker op positieve prikkels en ervaringen. Ook negatieve prikkels worden sterker en intenser ervaren dan bij niet HSP’ers.

S – Sensorische gevoeligheid: subtiele signalen pik je beter op dan anderen. Gevoelig zijn voor fel licht, geluid, prikkelende labeltjes van kleding, kou, warmte, maar ook gevoelig zijn voor stimulerende middelen zoals cafeïne, suiker en alcohol.


Welke symptomen ervaar je als je Hoogsensitief bent?

Diepgaande informatieverwerking, overstimulatie, emotionele intensiteit en sensorisch gevoeligheid, wat merk je hier nu eigenlijk van in het dagelijks leven? Hieronder heb ik de kenmerken van hooggevoeligheid uitgewerkt in een aantal symptomen die je bij jezelf kunt herkennen:

1. Gemakkelijk overweldigd door drukke omgevingen: Kenmerkend voor hooggevoeligheid is dat je je sneller overweldigd kunt voelen in drukke of lawaaierige omgevingen, zoals volle winkelcentra of luidruchtige feesten.

2. Sterke reactie op kritiek: Een symptoom van hoogsensitiviteit is dat zelfs milde kritiek hard bij je binnenkomt waardoor hooggevoeligen zich sneller persoonlijk aangevallen voelen.

3. Behoefte aan veel tijd alleen: Een kenmerk van hooggevoeligheid bij volwassenen is dat je meer behoefte kunt hebben aan tijd alleen om te herstellen van alle indrukken die je hebt opgedaan. 

4.  Intense reactie op kunst en muziek: Als hooggevoelige kun je diep geraakt worden door kunst, muziek of de schoonheid van de natuur. En dit kan dus ook zeker als een symptoom van hoogsensitiviteit worden gezien.

5. Aandacht voor subtiele veranderingen: Een van de kenmerken van hoogsensitiviteit is dat jij kleine veranderingen in de omgeving opmerkt die anderen mogelijk waarschijnlijk niet eens opvallen.

6. Moeite met het verwerken van negatieve nieuwsberichten:  De diepe emotionele impact die negatieve nieuwsberichten kop je kunnen hebben, is ook een symptoom van hoogsensitiviteit, .

7. Zorgzaamheid voor anderen: Een kenmerk van hooggevoeligheid bij volwassenen is dat jij altijd klaar staat om anderen te helpen. Jij voelt je betrokken en vaak ook verantwoordelijk voor het welzijn van anderen.

8. Sterke reactie op cafeïne of medicatie:  Hooggevoeligen kunnen sterker reageren op stimulerende stoffen, zoals cafeïne of medicatie. Als je je hier gevoelig voor  bent, weet dat dit symptoom van hoogsensitiviteit kan zijn.

9. Vermijden van conflicten: Het vermijden van conflicten is ook een symptoom van hoogsensitiviteit. Hooggevoeligen voelen zich ongemakkelijk als zij andere in een ongemakkelijke positie brengen

10. Emotionele uitputting na grote evenementen:  Na grote bijeenkomsten met veel indrukken en mensen voel jij je emotioneel uitgeput. Dit is ook een symptoom dat veel hooggevoelige personen regelmatig ervaren.

11. Moeite met het verwerken van geweld in media: Een kenmerkend symptoom van hoogsensitiviteit is dat je meer  moeite hebt met het verwerken van gewelddadige beelden in films of op het nieuws. 

12. Sterke verbondenheid met huisdieren: Een kenmerk van hooggevoeligheid is de intense band die je als hooggevoelige hebt met dieren en de sterke verbondenheid met jouw huisdieren.

13. Vermoeidheid na keuzestress:  Vermoeidheid na het nemen van beslissingen, zelfs voor kleine dagelijkse keuzes, is een symptoom van hoogsensitiviteit.

14. Sterke reactie op geuren:  Hooggevoeligen kunnen gevoelig zijn voor sterke geuren, zowel aangenaam als onaangenaam. Waarschijnlijk herken je dit wel want ook dit is een typisch symptoom van hoogsensitiviteit.

15. Sterk gevoel voor rechtvaardigheid: Een kenmerk van hooggevoeligheid is jouw sterke gevoel voor rechtvaardigheid en de moeite met onrecht die je vaak ervaart.

16. Grote kennis en interesse in kunst en literatuur:  Hooggevoeligen hebben vaak een grote interesse in kunst en literatuur. Je gaat dieper in op de emoties en nuances, wat als kenmerk van hoogsensitiviteit wordt beschouwd.

17. Intense dromen en nachtmerries: Als hooggevoelige kun je levendige dromen hebben en sterk reageren op nachtmerries, wat een symptoom van hoogsensitiviteit is.

18. Sterke reactie op veranderingen: Een kenmerk van hoogsensitiviteit is je sterke reactie op zelfs kleine veranderingen in routines, wat je echt uit balans kan brengen.

19. Behoefte aan langzame overgangen: Hooggevoeligen kunnen zich beter aanpassen als de dingen wat langzamer veranderen zodat zij het overzicht kunnen behouden. Abrupte veranderingen vind je vaak uitdagend.

20. Sterke band met natuur: Hooggevoeligen voelen zich vaak sterk verbonden met de natuur en ervaren rust en herstel in natuurlijke omgevingen, wat een symptoom van hoogsensitiviteit is.

21. Perfectionisme: Je wilt alles zo goed mogelijk doen om aan de verwachtingen van jezelf en anderen te voldoen. Het streven naar perfectie en een hoge lat, is ook een kenmerk van hooggevoeligheid. 

22. Moeite met grenzen stellen: Doordat je als hooggevoelige zoveel voelt bij jezelf en van anderen, is het moeilijk om het onderscheid te maken wat bij jou hoort en van de ander is. Hierdoor voel je niet meer waar je grenzen liggen en ga je er gemakkelijk over heen. 

HSP test om er achter te komen of je hooggevoelig bent. Ga met een coach in gesprek over de uitkomst.

Wil je een HSP test doen?

Twijfel je nog of jij hooggevoelig bent? Wil je een test doen waar bovengenoemde kenmerken zijn verwerkt in dagelijkse situaties? 

Veel gestelde vragen over Hooggevoeligheid

  1. Wat is Hooggevoeligheid?
    • Antwoord: Hooggevoeligheid, of hoogsensitiviteit, is een persoonlijkheidskenmerk waarbij iemand gevoeliger is voor externe prikkels en diepgaander reageert op emotionele, fysieke en sociale stimuli.
  2. Wat zijn de kenmerken van hooggevoeligheid?
    • Antwoord: Enkele kenmerken zijn overgevoeligheid voor prikkels, diepgaande verwerking van informatie, intense emotionele reacties, behoefte aan rust en tijd alleen, en een sterk ontwikkeld inlevingsvermogen.
  3. Zijn hooggevoeligheid en HSP hetzelfde?
    • Antwoord: Ja, "HSP" staat voor "Highly Sensitive Person" (hooggevoelig persoon) en wordt vaak als synoniem voor hooggevoeligheid gebruikt.
  4. Kunnen kinderen ook hooggevoelig zijn?
    • Antwoord: Ja, hooggevoeligheid kan ook bij kinderen voorkomen. Ze kunnen vergelijkbare kenmerken vertonen, zoals overgevoeligheid, diepgaande observatie en sterke reacties op prikkels.
  5. Hoe kunnen hooggevoelige mensen het beste omgaan met hun gevoeligheid?
    • Antwoord: Het is belangrijk voor hooggevoelige mensen om goed voor zichzelf te zorgen, grenzen te stellen, regelmatig rust en alleen-tijd te nemen, zichzelf te helpen met mindfulness en ontspanningstechnieken. Het begrijpen van hun eigen behoeften en het communiceren daarover met anderen is ook essentieel.